ભગવાન જગન્નાથની યાત્રામાં ગુંડિચા યાત્રા સૌથી મહત્વપૂર્ણ, રથયાત્રાની તડામાર તૈયારી

DHARMIK

ભગવાન જગન્નાથની દ્વાદશ યાત્રાઓમાં ગુંડિચા યાત્રા સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. આ ગુંડીચા મંદિરમાં વિશ્વકર્માજીએ ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્રજી અને સુભદ્રાજીની મૂર્તિઓ બનાવી હતી. મહારાજ ઇન્દ્રદ્યુમને આ મૂર્તિઓને પ્રતિષ્ઠિત કરી હતી, તેથી જ ગુંડિચા મંદિરને બ્રહ્મલોક અથવા જનકપુર પણ કહેવામાં આવે છે. શ્રી જગન્નાથજી યાત્રાના સમયે ગુંડીચા મંદિરમાં બિરાજમાન હોય છે, તે સમયે મંદિરમાં યોજાતા ઉત્સવને ગુંડીચા મહોત્સવ કહેવામાં આવે છે.

ભગવાન જગન્નાથજી એટલે જગતના નાથ એટલે કે ભગવાન વિષ્ણુ. ઓરિસ્સાના પુરીમાં સ્થિત ભગવાન જગન્નાથ મંદિરને ભારતના ચાર પવિત્ર ધામોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. સનાતન પરંપરામાં સપ્તપુરીઓનું વિશેષ મહત્વ છે અને ભગવાન જગન્નાથની પવિત્ર નગરી પુરી પણ તેમાં સામેલ છે.

હિંદુ માન્યતા અનુસાર, એવું કહેવામાં આવે છે કે દરેક વ્યક્તિએ જીવનમાં એકવાર જગન્નાથ મંદિરની મુલાકાત લેવી જોઈએ. દર વર્ષે પુરીમાં જગન્નાથ રથયાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. એવું કહેવાય છે કે આ યાત્રા દ્વારા ભગવાન જગન્નાથ વર્ષમાં એક વખત પ્રખ્યાત ગુંડીચા માતાના મંદિરની મુલાકાત લે છે, જેને જોવા માટે માત્ર ભારતમાં જ નહીં દુનિયાભરમાંથી લોકો ત્યાં પહોંચે છે. પુરીમાં યાત્રાની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે, જગન્નાથ રથયાત્રાનો મહાન ઉત્સવ અષાઢ મહિનાના શુક્લ પક્ષની બીજના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે અને આ વર્ષે આ તહેવાર 1લી જુલાઈ 2022 ના રોજ હશે.

આ રીતે યાત્રાના રથ તૈયાર કરવામાં આવે છે

ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ, બલભદ્ર જી અને સુભદ્રા જી માટે ત્રણ રથ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં બેસવા માટે સુંદર ડિઝાઇન કરેલા આસન હોય છે. રથ નિર્માણ થયા બાદ શાસ્ત્રોક્ત પદ્ધતિ અનુસાર મંત્રોચ્ચાર સાથે તેમની પૂજા-અર્ચના કરીને તેમનું સન્માન કરવામાં આવે છે. રથયાત્રાનો માર્ગ સંપૂર્ણ રીતે પવિત્ર કરવામાં આવે છે. રસ્તાની બંને બાજુએ ફૂલોના ગુચ્છો, હાર, સુંદર વસ્ત્રો, ચંવર અને ફૂલો વગેરેથી વર્તુળો બનાવવામાં આવે છે. યાત્રા રૂટની જમીન અગાઉથી સમતળ કરવી જોઈએ અને ત્યાં કોઈ કાદવ ન હોવો જોઈએ જેથી ભગવાનનો રથ સરળતાથી ચાલી શકે.

ભગવાનની આરાધના કરીને યાત્રાનું આહ્વાન કરવામાં આવે છે

જો અષાઢ મહિનાની શુક્લ પક્ષની બીજ તિથિએ પુષ્ય નક્ષત્ર હોય તો તે તિથિએ સૂર્યોદય સમયે ભગવાનની પૂજા કરવામાં આવે છે અને તે પછી હાથ જોડીને ભગવાન જગન્નાથને વિનંતી કરવામાં આવે છે. કે હે પ્રભુ! તમે ભૂતકાળમાં રાજા ઇન્દ્રદ્યુમનને આપેલા આદેશ અનુસાર રથથી ગુંડીચા મંડપ સુધી વિજય કૂચ કરો. તમારી કૃપાથી તમામ દશ દિશાઓ શુદ્ધ થાય અને તમામ ચલ-અચલ જીવોનું કલ્યાણ થાય. મંગલ કામના સાથે નાથ નગર ચર્યાએ નીકળે છે ત્યારે તેને નિહાળવા ભક્તો ભાવ વિભોર થાય છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published.